Postagens

Modelo certificado rai Timor-Leste

Imagem
Responde ba dúvida pública, certificado rai Timor nian mak ida nebe? No começa fahe horbainhira?  Nia resposta SIM, ita iha ona certificado rasik no hau descreve iha ne Modelo certificado rai Timor-Leste nian elaborado husi Direção Nacional dos Serviços Cadastrais no aprovado husi Ministro da Justiça liu husi Diploma Ministerial número 48/2022 nebe publicado iha Jornal da República    iha data 9 de novembro de 2022.  Modelo refere continua mantem iha governo atual hodi atribui direito de propriedade ba requerentes nebe hakarak hetan legalidade ba ninia bens imóveis.  Antes atu responde certificado hira mak estado timorense fahe ona depois ukun-an no começa hor-bainhira, tuir mai hau hakarak descreve liu deit dados balun kona-ba certificado sira nebe emitidos iha períodos anteriores.  Bem Tuir dados nebe estudo balun demonstra, durante Administração Indonésia consegue registra mais ou menos 40 mil parcelas iha Timor-Leste no consegue atribui certificado ba t...

DOMÍNIO PRIVADO NO PÚBLICO ESTADO

DOMÍNIO PRIVADO ESTADO, DOMÍNIO PÚBLICO ESTADO NO PROPRIEDADE ABANDONADA  Considera ba ações ne’ebe Secretaria de Estado dos Assuntos de Toponímia e Organização Urbana (SEATOU) halao iha fat-fatin, principalmente iha capital DILI, halo com que ema hotu hakfodak no laran tauk ka sente inseguro ituan ba rai no uma ne’ebe nia usa ba. Husi ações hirak ne’e mós mak halo com que público rona bebeik termos sira hanesan: DOMÍNIO PRIVADO ESTADO, DOMÍNIO PÚBLICO ESTADO NO PROPRIEDADE ABANDONADA. Mas hau fiar katak ema barak ladauk compreende significado husi termos hirak ne’e. Ho nune’e, hanesan jovem no hanesan cidadão timorense ne’ebe iha conhecimento ituan kona-ba assunto refere hau iha responsabilidade moral atu partilha ba público hodi esclarece ituan dúvidas sira nebe iha.  Bem  Termos sira referido iha leten ne’e nia diferença saida? Saida mak lei koalia kona-ba termos hirak ne’e? Área hirak ne’e público bele usa ka lae? ou melhor iha dalan para público usa ka lae? ka tenke ...

PLANTA DO TERRENO X CERTIDÃO DO DIREITO DE PROPRIEDADE

Dala ida tan hau esclarece iha ne’e katak PLANTA CADASTRAL ou babain público bolu ho naran Planta do terreno ne’e LALOS CERTIFICADO rai nian.   Ah mas ami ba trata crédito iha banco, banco husu atu anexa planta do terreno, no quando ami ba iha Terras e Propriedades trata planta refere hodi anexa ba, banco simu hodi processa ami nia crédito SIM LOS DUNIK Mas hau contextualiza iha ne’e Bancos comerciais iha Timor-Leste hamutuk ha’at (BNCTL, BNU, Bank BRI no Bank Mandiri). Entre banco ha’at mencionado iha leten, SOMENTE BNCTL (banco estatal ou banco estado nian) deit mak aceita fó crédito ho garantia rai, ne’ebe apresenta PLANTA DO TERRENO, banco comerciais tolu seluk la aceita. Ida ne’e acontece, tamba tuir Câmara de Comércio e Indústria (CCI) katak iha orientação husi governo timorense ba BNCTL hodi bele processo crédito ba cliente sira nebe utiliza rai hanesan garantia ho planta do terreno husi terras e Propriedades.  Mas tamba saida mak banco tolu seluk la aceita documento re...

Tamba saida mak CERTIDÃO no laos CERTIFICADO?

Certidão do Direito de Propriedade, tamba saída mak laos Certificado do Direito de Propriedade? Questionamento ida ne’ebe ema barak halo ho frequência em relação ho título rai nian ne’ebe Ministério da Justiça liu husi Terras e Propriedades atribui iha tinan 2022 Bem  hau esclarece iha ne’e  Primeiro de tudo mak termo rua ne’e na verdade laiha diferença, mas hau fiar katak ida ne’e la suficiente hodi sai hanesan justificativa. Instituição de estado ida quando atu emite documento oficial ruma tenke baseia ba normativas sira nebe sei regula documento refere Ba caso, definição titularidade rai nian mós lao tuir lógica ida ne’e  Significa katak, governo timorense liu husi ministério da Justiça, precisamente Terras e Propriedades decide termo CERTIDÃO em vez de CERTIFICADO baseia ba base legal sira nebe iha.  Iha ita    nia normativas sira kona-ba rai, termo ida CERTIFICADO la menciona iha neba, termo nebe utiliza mak CERTIDÃO.  Ho razão ida ne’e maka decid...

IMPACTO HUSI ESTATUTO RAI NEBE LA CLARO IHA TIMOR -LESTE

Considera ba estatuto rai nebe la claro iha território Timor tomak halo com que laiha segurança jurídica ba propriedade iha nação kiik oan ida naran Timor-Leste ne’e. Questão ida ne’e lori impacto oi-oin ba sociedade, liu-liu impacto ba crescimento econômico nebe estagnado  ka lao iha fatin deit. Tuir mai hau simplifica efeito husi incerteza ida ne’e: ⁃ Bancos comerciais sira iha Timor lakohi fó crédito ho garantia rai tamba laiha documento legal nebe comprova titularidade (laiha certificado rai) ⁃ Investidores internacionais sira iha receio ka la sente seguro atu mai investe iha Timor tamba LAIHA AMBIENTE DE NEGÓCIO NEBE DIAK. Uma das causas mak estuto rai la claro    ⁃ Investidores nacionais sira laiha capital ka osan suficiente atu expande sira nia negócio tamba labele foti crédito iha banco ho garantia rai ⁃ Fonte ba setor privado, liu-liu empresas nacionais sira iha Timor, maka liu husi meios rua: 1). LUCRO husi projeto sira nebe sira halao 2). CRÉDITO iha bancos co...

Crédito iha Banco ho Referência SNC

Imagem
Dala barak comunidade husu dehan, ami lori Referência SNC ne'e ba iha banco atu crédito, mas banco dehan tenke ba fali iha Terras e Propriedades hodi PRINT NIA MAPA LAI, ne oinsa?   Bem Hau esclarece iha ne Hanesan hau explica tiha ona iha postagem anteriores sira katak, Documento ida ne’e hanaran NUIP (Número Único de Identificação Predial) ou babain público bolu dehan “NÚMERO REFERÊNCIA SNC” Documento ida ne’e hanesan prova ida katak rai ho medida x localiza iha fatin x declara husi ema x hanesan nain ba rai durante processo sukat rai sistemático nebe realiza husi projeto SNC (2014-2019) Documento ida ne’e LAOS CERTIFICADO RAI NIAN, significa katak, ema nebe kaer documento refere sedauk sai nain LOLÓS ba rai nebe nia declara hanesan nain. Significa mos katak ema refere sedauk bele utiliza documento ida ne’e hodi halo transação (faan, sosa, aluga, usa sai garantia hodi empresta osan iha banco, no seluk tan), HO RAZÃO IDA NE’E MAKA BANCO LA SIMU ITA BOOT NIA DOCUMENTO HODI PROCESSO...

DOCUMENTOS COMPLETO NE MAK OINSA?

Considera ba processo transação rai ou faan/sosa   ne’ebe barak teb-tebes no sempre halo anúncio iha Facebook ho afirmação “DOCUMENTOS COMPLETO”, hau esclarece iha ne’e Documentos completo ne mak mais ou menus oinsa? Hau adianta kedas nia resposta iha ne   Primeiro, Iha Certidão do Direito de Propriedade (Certificado rai Timor nian) nebe halo ona nia inscrição ba primeiro direito de propriedade iha Notariado.   Segundo, Bele mos considera karik iha: 1). Decisão tribunal, 2). Decisão comissão de Terras e Propriedades 3). Número Referência SNC nebe PASSA ONA FAZE PUBLICAÇÃO no laiha reclamação husi ema seluk; 4). Sertifikat Hak Milik indonésia nian; 5). Propriedade Perfeita português nian;   Hau temi dehan BELE MOS CONSIDERA tamba hanesan ne’e   Decisão tribunal no Decisão Comissão ne’e considera título rai nian, mas precisa lori ba Notariado hodi halo inscrição ba primeiro direito de propriedade Hak milik no Propriedade Perfeita ne’e direito anterior primário, ...

IMPORTÂNCIA HUSI FAHE SERTIFICADO RAI NIAN

Dala barak liu saida mak comunidade costuma rona kona-ba importância husi sertificado rai nian maka SAI HANESAN GARANTIA HODI FOTI CRÉDITO IHA BANCO Mas   Tuir lolós, benefícios husi sertificado rai ne’e barak tebes no hau sei explica iha ne Bem   Defini título Nain ba Rai iha nia importância nebe bo’ot, laos deit ba garantia hodi crédito iha banco, mas iha benefício barak nebe cidadão sei hetan quando sira nia rai iha ona certificado. Importante mos saliente iha ne’e katak, benefícios hirak ne’e laos deit ba Cidadão sira, mas ba mos Estado timorense Tuir mai hau descreve nia benefício sira  iha tabela kraik: CIDADÃO ESTADO TIMORENSE Iha Certificado rai significa ema ida ( Singular ou Coletiva) iha certeza jurídica ba rai pedasuk ida nebe nia iha ka nia usa hela.                                   Significa mos katak rai refere pertence legalmente ba cidadão refere no estado garante titu...