PROCESSO ATU TRATA SERTIFICADO RAI IHA TIMOR-LESTE

Responde ba dúvida pública, processo oinsa mak bele hetan certificado rai iha Timor-Leste? No mais ou menos precisa fulan hira atu hetan documento refere?


Antes atu responde ba pergunta refere hau adianta kedas iha ne’e. Processo kleur dunik tamba LEI OBRIGA atu halo publicação de dados katak ita boot mak nain duni ba determinado rai, durante 90 dias.


Bem 

Hau esclarece iha ne’e

Certidão do Direito de Propriedade ou simplesmente título nain ba rai ka certificado rai nian, hanesan documento legal ida nebe comprova katak rai pedasuk ida pertence LEGALMENTE ba cidadão ida.

Órgão nebe responsável ba emissão título nain ba rai mak Ministério da Justiça liu husi Direção Geral das Terras e Propriedades (DGTP), principalmente Direção Nacional dos Serviços Cadastrais ka babain público bolu ho naran CADASTRO.


Oinsa nia processo? 

Bem

Hau quase iha certeza katak ita boot nia rai ladauk iha certificado. Oinsa mak hau iha certeza ida ne’e? Tamba tuir dados oficial, até presente momento, estado timorense foin mak emite deit 500 e tal certificados (39 iha oitavo governo constitucional no resto iha nono governo constitucional).


Meios atu hetan rai iha Timor-Leste tuir ita nia leis sira mak liu husi: Faan Sosa, Ocupação, Sucessão, usucapião, doação no seluk tan nebe lei determina 

Detalhe ba cada meios hau sei explica iha oportunidade seluk, mas a verdade é que la importa ita boot hetan rai ho meios ida nebe, la importa ita boot nia rai localiza iha município ida nebe, PROCESSO ATU TRATA CERTIFICADO RAI MAK HANESAN TUIR MAI:

👇👇


  1. Hakerek pedido simples ida ho assunto ka objetivo atu hetan título nain ba rai
  2. Iha ita boot nia pedido EXPLICA CLARO TAMBA SAÍDA MAK URGENTE LOS ita boot atu hetan certificado rai nian.
  3. Pedido refere bele dirige ba iha Diretor Geral das Terras e Propriedades ou bele mos direta ba iha Diretor Nacional dos Serviços Cadastrais (direção nebe responsável ba emissão título), mas ba DADAUN NE’E hau sugere que ita boot sira submete ba iha Gabinete Diretor Geral
  4. Tuir mai, Direção Nacional Cadastro baseia ba ita boot nia pedido ou baseia ba despacho superior hierárquico sei halo processo ba emissão título nain ba rai.
  5. Iha ita boot nia pedido importante los coloca número de contato hodi nune equipa técnica husi Cadastro bele contato no define loron nebe sira atu ba halo levantamento técnico 
  6. Anexa ba iha ita boot nia pedido documentos sira hanesan: identidade (BI, Eleitoral, Certidão RDTL, etc.), NUIP SNC (karik iha), Declaração compra e venda (karik iha), documentos tempo indonésia nian ruma ou documentos seluk nebe relevante ho rai refere (karik iha) 
  7. Tuir lei, Terras e Propriedades tenke fó resposta POR ESCRITA ba ita boot nia pedido iha 15 (quinze) dias úteis nia laran katak APROVA ou LAE pedido refere.
  8. Se REprovado, Cadastro sei fo razão tamba saída mak reprova (hau explica iha oportunidade seluk razões sira ne’e)
  9. Se aprovado, Cadastro sei entra em contato ho ita boot hodi tun recolha dados no halo processo emissão título. 
  10. Ita boot nia responsabilidade hodi garante katak vizinho nain hat (Norte, Sul, Leste e Oeste) disponível iha momento levantamento ida ne’e hodi assina formulário nebe equipa prepara. Assinatura vizinhos nian importante atu comprova katak rai refere laiha problema baliza. Ita boot nia responsabilidade mos atu monta estaca iha cada sikun husi ita boot nia rai. Modelo estaca bele husu iha Cadastro momento hatama pedido, nune’e técnico sira bele fó ba ita boot sira harí estaca tuir modelo nebe iha ona.
  11. Tuir mai ho dados nebe recolha tiha ona, Cadastro sei halo publicação mapa durante 90 dias ho objetivo atu fó oportunidade ba partes hotu atu halo RECLAMAÇÃO, karik nia sente katak rai refere pertence ba nia. (Lei mak obriga Cadastro halo publicação ida ne’e atu iha certeza lolós antes fó certificado rai nian ba cidadão ida).

Laos processo fácil no lais ka lae? Realmente laos fácil no lais tamba atu evita ita halo declaração de titularidade falso hodi sai nain ba rai nebe laos ita nian


12. Durante 90 dias de publicação ne’e mak laiha reclamação husi ema seluk ita continua ba processos finais. Karik iha reclamação husi ema seluk ou husi próprio estado, significa rai problema então sei encaminha ba gabinete ministro da justiça hodi hatutan ba iha Comissão de Terras e Propriedades hodi bele resolve.


13. Antes atu continua ba processos finais, Cadastro sei entra contato ho ita boot atu halo pagamento ba taxa de administração, taxa ida ne’e depende ba rai nia luan nebe ita boot iha 


14. Tuir mai Cadastro sei submete dados técnicos no jurídicos ba iha gabinete Ministro da Justiça atu hetan homologação 


15. Homologação sei publica iha Jornal da república katak válido ona ita boot nia Declaração de titularidade atu sai nain ba rai


16. Cadastro sei baseia ba homologação refere produz certificado cadastral rua: ida sei entrega ba ita boot, ida seluk envia ba iha Notariado atu primeira inscrição iha registro predial

FIM


👆👆

Ho ida ne’e hatudu katak ita boot sai ona nain LEGALMENTE ba rai ida no ita boot nia rai regista ona iha SISTEMA LEGAL DE PROPRIEDADE.


Significa mos katak ita boot bele ona gozar, dispor, Fruir no reivindicar direito nebe ita boot iha ba rai refere, ou seja, ita boot bele faan, aluga, usa ba garantia hodi crédito iha banco no seluk tan ho seguro. 


Obs: ho prazos sira nebe menciona iha leten ita bele conclui katak, precisa no mínimo fulan 6 hodi emite certificado rai nian. 


Obs: atu esclarece deit katak ida ne’e processo ba levantamento esporádico (levantamento ida nebe ita boot mak husu, laos governo mak plano hodi ba sukat ita boot nia rai). Iha diferença? Sim iha no hau sei explica iha oportunidade seluk.


Um abraço

Comentários

  1. Obrigado ba informasaun konaba Lei terras nian. Espera ba futuro ble resolve problema nain ba Rai iha territorial.

    ResponderExcluir

Postar um comentário

Postagens mais visitadas deste blog

Modelo certificado rai Timor-Leste

PROCESSO FAAN/SOSA RAI NEBE LOS IHA TIMOR-LESTE